Tunezja jest nieduża, ale potrafi zaskoczyć różnorodnością na bardzo małym obszarze. Dla części osób to tylko hotel all inclusive i plaża, a tymczasem w zasięgu jednodniowej wycieczki są antyczne ruiny, półpustynia i berberyjskie wioski. Odpowiednio zaplanowany wyjazd pozwala w tydzień połączyć leniwe kąpiele w morzu z konkretną dawką historii, pustynnych krajobrazów i lokalnego życia. Warto zawczasu wiedzieć, które miejsca są faktycznie warte czasu, a które istnieją głównie w katalogach biur podróży. Dzięki temu łatwiej ułożyć plan, który nie skończy się rozczarowaniem zatłoczonym „must see”.
Plaże w Tunezji – gdzie faktycznie jest najładniej
Na mapie turystycznej Tunezji najczęściej pojawiają się trzy regiony wypoczynkowe: Hammamet, Sousse/Port El Kantaoui i Djerba. Wszystkie mają piaszczyste plaże, ale klimat każdego miejsca jest nieco inny.
W rejonie Hammametu plaże są szerokie, z drobnym jasnym piaskiem. To dobry wybór przy pierwszej wizycie w Tunezji – jest stosunkowo spokojnie, a jednocześnie blisko do ciekawych wycieczek: Tunisu, Kartaginy czy Kairouanu. Warto zwrócić uwagę, czy hotel ma swoją wydzieloną część plaży, bo przekłada się to na mniejszy tłok i mniej natrętnych sprzedawców.
Sousse i Port El Kantaoui to bardziej „miejski” klimat. Plaża jest przyzwoita, ale rejon jest gęściej zabudowany i wieczorami więcej się dzieje – bary, kluby, port jachtowy. Dla osób szukających spokojnego wypoczynku nie będzie to najlepszy wybór, za to dla chętnych na plażę i życie nocne w jednym miejscu już tak.
Wyspa Djerba uchodzi za najbardziej „pocztówkową” – płaską, nasłonecznioną, z długimi plażami. Woda bywa tu cieplejsza niż na północy kraju, co docenią osoby przyjeżdżające poza szczytem sezonu. Djerba jest jednak bardziej odcięta od reszty Tunezji, więc większość ciekawszych wycieczek wymaga dłuższej jazdy autokarem.
Warto mieć z tyłu głowy, że w Tunezji standardem są silne wiatry i fale, szczególnie po południu. Dla jednych to idealne warunki do sportów wodnych, dla innych powód, by kąpać się głównie rano.
Tunis, Kartagina i Sidi Bou Said – klasyka, którą warto zaliczyć
Jeśli pojawia się możliwość choć jednej wycieczki „na północ”, najbardziej sensownym wyborem jest zestaw: Tunis – Kartagina – Sidi Bou Said. To trzy miejsca, które dobrze pokazują różne oblicza Tunezji.
Medyna Tunisu – inna twarz stolicy
Nowoczesna część Tunisu nie robi większego wrażenia, ale zabytkowa medyna (stare miasto) to zupełnie inna historia. Gęsty labirynt uliczek, małe warsztaty rzemieślnicze, sklepiki z przyprawami, zapach kawy i jaśminu – to obraz dużo bliższy „prawdziwej” Tunezji niż hotelowa strefa.
Odwiedza się zwykle okolice Wielkiego Meczetu Zeytouna i główne zaułki handlowe. Warto przygotować się psychicznie na głośne zaczepki sprzedawców – targowanie jest tu normą, ale nie ma obowiązku odpowiadania na każde zaproszenie do sklepu. Dobrą strategią jest spokojne podejście i jasne „no, thank you”, bez tłumaczenia się.
Stolica daje też okazję, by spróbować ulicznego jedzenia. Popularne są brik (cienkie ciasto nadziewane m.in. jajkiem i tuńczykiem, smażone w głębokim oleju) czy świeże soki z pomarańczy. Lepiej wybierać miejsca, gdzie widać lokalnych klientów – to zwykle oznacza świeższe jedzenie i rozsądniejsze ceny.
Dla zainteresowanych historią dobrym uzupełnieniem wyjazdu jest Muzeum Bardo (gdy jest otwarte – zdarzają się okresy zamknięcia). Znajdują się tam jedne z najcenniejszych mozaik rzymskich w całym regionie. W praktyce często brakuje na nie czasu podczas standardowych wycieczek jednodniowych – warto sprawdzić program przed wykupieniem.
Kartagina i Sidi Bou Said – od ruin do pocztówki
Kartagina działa na wyobraźnię samą nazwą, ale trzeba nastawić się bardziej na klimat miejsca niż spektakularne ruiny. Teren jest mocno rozproszony; przeważają pozostałości z czasów rzymskich (np. termy Antoniusza), a ślady punickiej potęgi są mniej widoczne. Mimo to świadomość, że spaceruje się po obszarze jednej z najważniejszych cywilizacji starożytnego świata, robi swoje.
Dużo bardziej „instagramowe” jest pobliskie Sidi Bou Said. Miasteczko na klifie nad morzem, biało-niebieska zabudowa, kwiaty bugenwilli, punkty widokowe – wszystko to wygląda dokładnie tak, jak na zdjęciach promocyjnych. Niestety, oznacza to też tłumy i sporo komercji. Lepiej odejść od głównej uliczki, zajrzeć w boczne zaułki i poszukać spokojniejszej kawiarni z widokiem na zatokę.
Przy ograniczonym czasie najbardziej opłaca się traktować ten zestaw jako jeden, całodzienny wypad. Daje to przedsmak tunezyjskiej historii, miejskiego życia i pocztówkowych kadrów w ciągu jednego dnia.
El Jem i Kairouan – Tunezja dla miłośników historii
Dla osób, które lubią konkretne zabytki, a nie tylko „klimat”, najciekawszy duet to amfiteatr w El Jem i święte miasto Kairouan. Oba miejsca często łączy się w jednej wycieczce z regionu Sousse/Hammametu.
Amfiteatr w El Jem robi wrażenie nawet na osobach, które widziały już Koloseum w Rzymie. Jest świetnie zachowany, można wejść na górne poziomy i zejść do podziemi, gdzie dawniej trzymano gladiatorów i zwierzęta. Brak nadmiernych zabezpieczeń i „wyznaczonych ścieżek” daje poczucie swobody i pozwala naprawdę „poczuć” przestrzeń.
Kairouan to czwarte święte miasto islamu i miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorskie kurorty. Większość atrakcji to architektura sakralna: Wielki Meczet, Meczet Sidi Sahaba, stare zbiorniki wodne. Nawet jeśli nie wchodzi się do wnętrz, już sama perspektywa zobaczenia jednego z najważniejszych centrów wczesnego islamu w Afryce Północnej ma swoją wagę.
W Kairouanie funkcjonuje też silna tradycja tkacka – dywany z tego regionu uchodzą za jedne z najlepszych w Tunezji. Wizyta w warsztacie tkackim to klasyczny punkt programu. Z jednej strony jest to pretekst do prezentacji i sprzedaży, z drugiej – realna okazja, by zobaczyć proces produkcji i porozmawiać o symbolice wzorów.
Amfiteatr w El Jem to jedna z najlepiej zachowanych rzymskich aren na świecie i często robi większe wrażenie niż bardziej znane Koloseum – głównie przez mniejszy tłok i większą swobodę zwiedzania.
Sahara i wycieczki fakultatywne w głąb kraju
Większość osób kojarzy Tunezję z morzem, ale dla wielu największym przeżyciem okazuje się wypad w stronę Sahary. Najpopularniejszą opcją jest dwudniowa wycieczka z noclegiem w hotelu na południu kraju.
Tozeur, Douz, Matmata – przedsmak pustyni
Trasa najczęściej biegnie przez oazy i półpustynne tereny. Rejon Tozeur słynie z palm daktylowych i krajobrazów znanych z planów filmowych (między innymi „Gwiezdnych wojen”). Zwykle organizuje się tu przejazd terenówkami po kanionach i okolicznych oazach. Sama jazda bywa atrakcją większą niż krótkie postoje widokowe.
W okolicach Douz pojawiają się pierwsze wydmy. Popularne są krótkie przejażdżki na wielbłądach lub quadach. Trzeba mieć świadomość, że nie jest to od razu „głęboka Sahara”, a raczej skosztowanie pustynnego klimatu w zasięgu turystycznej infrastruktury. Mimo to wrażenie zachodu słońca nad piaskiem zostaje z głowy na długo.
Matmata to z kolei rejon berberyjskich domów troglodyckich – wydrążonych w ziemi, z centralnym dziedzińcem. Część z nich zamieniono w pensjonaty i obiekty pokazowe. To miejsce jest mocno „ograne turystycznie”, ale dobrze obrazujące, jak dostosowywano się kiedyś do trudnych warunków klimatycznych.
Wycieczka na południe wiąże się z długimi przejazdami autokarem, ale pozwala zobaczyć Tunezję zupełnie inną niż ta znad basenu hotelowego. Dla wielu osób to właśnie po takiej wyprawie pojawia się ochota, by kiedyś wrócić do kraju już poza formułą zorganizowanego wypoczynku.
Lokale medyny i targi – codzienne życie zamiast atrakcji z folderu
Poza sztandarowymi punktami programu jednym z najciekawszych doświadczeń jest po prostu spacer po lokalnym targu. W każdym większym mieście funkcjonują medyny i suki, gdzie toczy się zwykłe życie: sprzedaje się warzywa, owoce, mięso, przyprawy, ubrania, żelazne garnki i plastikowe wiadra.
Kontrast z kurortem bywa spory. Jest głośno, chaotycznie, czasem intensywnie zapachowo. W zamian dostaje się konkretne, autentyczne wrażenia: smak świeżych daktyli prosto z worka, możliwość kupienia przypraw na wagę, podejrzenie, jak wygląda poranek w kraju, który na co dzień oglądany jest tylko przez pryzmat hotelu.
Na takich targach warto zachować podstawową ostrożność – pilnować kieszeni, unikać zbędnego epatowania drogim sprzętem, mieć przy sobie drobne pieniądze. Jednocześnie nie ma powodu, by wpadać w przesadną nieufność. Prosty uśmiech i kilka słów po francusku lub angielsku otwierają niejedne drzwi.
Jak wybierać wycieczki fakultatywne w Tunezji
Oferta wycieczek fakultatywnych jest szeroka, ale jakość bywa bardzo różna. Dobrym punktem wyjścia jest wypisanie kilku miejsc, które faktycznie budzą zainteresowanie (np. El Jem, Sahara, Tunis/Kartagina) i porównanie programów kilku organizatorów.
- Sprawdzenie, ile czasu przewidziano „na miejscu”, a ile w autokarze.
- Zwrócenie uwagi, czy w cenie jest wstęp do głównych atrakcji, czy płaci się osobno.
- Rozpoznanie, czy wycieczka obejmuje realny czas wolny, czy głównie sklepy i „pokazy” pod sprzedaż.
- Porównanie wyjazdów z rezydentem i lokalnych biur – nie zawsze droższa opcja jest lepsza.
Część atrakcji spokojnie da się zorganizować samodzielnie, zwłaszcza z większych miast jak Sousse czy Hammamet (np. Tunis, Kartagina, Sidi Bou Said). Wymaga to jednak minimalnej orientacji w transporcie publicznym i gotowości do improwizacji. Dla osób, które wolą mieć wszystko zapięte na ostatni guzik, wygodniejszy będzie klasyczny pakiet z biura podróży.
Bez względu na sposób organizacji wyjazdu warto zostawić sobie co najmniej jeden dzień „bez planu”. Tunezja to kraj, który najlepiej pokazuje swoje plusy właśnie wtedy, gdy jest czas na zwykły spacer, spontaniczną kawę, chwilę obserwacji ludzi na placu czy w porcie. Między jedną a drugą wycieczką łatwo o tym zapomnieć.